Łowca Pomysłów

Jak wykorzystać potencjał podświadomości w procesie twórczym?

2 lutego 2019 | 19:00 | kategoria: Proces Twórczy | wyświetlenia: 180
czas czytania: 5 min

infografika podświadomość w procesie twórczym

Podświadomość pełni kluczową rolę w procesie generowania pomysłów i rozwiązań, gdyż właśnie z niej wyłania się olśnienie.

Mimo to kwestia roli podświadomości w procesie twórczym jest często pomijana lub niedoceniana, gdyż nadal tak mało o niej wiemy. O procesie twórczym zresztą też. Nie musimy natomiast znać, ani tak naprawdę rozumieć szczegółów funkcjonowania podświadomości, aby wykorzystać jej potencjał.

Procesem twórczym, jak każdym innym procesem, da się zarządzać. Większość z nas intuicyjnie zarządza swoim procesem twórczym, w związku z czym często jesteśmy zakładnikami naszego natchnienia. Jeśli zdarza Ci się być owym zakładnikiem natchnienia, to mam dla Ciebie 10 sposobów na natchnienie zawsze i wszędzie!

Często też ograniczamy sami siebie w naszej twórczości, uzależniając ją od naszego (często błędnego) postrzegania talentu. Niezwykle łatwo przychodzi nam „rozgrzeszanie” siebie, twierdząc, że nie mamy talentu/ zdolności, o czym pisałem w artykule Talent – odkryj i wykorzystaj swoje najlepsze 20%.

Naszą twórczością często rządzi chaos (może i twórczy, ale jednak chaos). W związku z tym możemy odnosić wrażenie, że pomysły raczej nam się „przydarzają”, niż że mamy nad nimi jakąkolwiek kontrolę. Nie twierdzę oczywiście, że jesteśmy w stanie kontrolować efekt końcowy procesu twórczego i podświadomość. Mamy natomiast możliwość usprawnienia i ukierunkowania tego procesu, co znacząco poprawia naszą twórczą produktywność.

PODŚWIADOMOŚĆ A ETAPY PROCESU TWÓRCZEGO

Jeśli chcesz (lub wymaga tego Twoja praca/ rodzaj działalności) sprawnie zarządzać procesem twórczym, powinieneś/powinnaś mieć podstawową wiedzę na temat jego poszczególnych etapów, ale także na temat roli, jaką pełni podświadomość w każdym z tych etapów.

Proces twórczy składa się z 4 etapów (patrz artykuł 4 etapy procesu twórczego, czyli skąd się biorą pomysły?). Poniżej krótko opiszę dwa pierwsze etapy, gdyż uważam, że w nich podświadomość zajmuje szczególnie ważne miejsce.

Etap Przygotowania zaczyna się w chwili, kiedy zaczynamy zastanawiać się/ pracować nad nowym pomysłem/ rozwiązaniem jakiegoś problemu twórczego. Wyraźnym początkiem tego etapu jest też moment zanotowania pomysłu. Właśnie z tego powodu samo zanotowanie pomysłu jest tak ważne, o czym pisałem w artykule Jak notować pomysły?. Na tym etapie nasz umysł działa na poziomie świadomości.

Na etapie Przygotowania zapoznajemy się z problemem twórczym/pomysłem, zbieramy informacje, „wrzucamy” niezbędne elementy przyszłej układanki do umysłu, intensywnie pracujemy nad rozwiązaniem problemu twórczego, aż osiągniemy tzw. „martwy” punkt. Musimy dać z siebie 100%, szukać rozwiązań, aż się wypalimy, by później nasz umysł miał nad czym pracować podczas Inkubacji.

Wraz z osiągnięciem „martwego” punktu, „w grę” wkracza podświadomość i inicjuje tym samym drugi etap procesu twórczego – Inkubację. Na etapie Inkubacji umysł twórczy operuje „wrzuconymi” na etapie Przygotowania elementami i układa z nich ogromną ilość kombinacji. Podświadomość filtruje te kombinacje za pomocą zmysłu estetycznego oraz intuicji, aż znajdzie właściwe rozwiązanie (olśnienie).

Podświadomość „skanuje” otoczenie (co jest określane mianem uważności) w poszukiwaniu dodatkowych elementów, które mogłyby przyczynić się do rozwiązania problemu twórczego. Także podświadomość przeszukuje nie tylko obecne informacje, ale również nasze wcześniejsze doświadczenia i wiedzę.

Podsumowując, olśnienie wyłania się zawsze z podświadomości na etapie Inkubacji. Proces twórczy jest zatem świadomym zarządzaniem podświadomością. Dlatego naszym celem nie jest tak naprawdę olśnienie, tylko uruchomienie Inkubacji, gdyż dopiero wtedy podświadomość włącza się w proces twórczy. Bez włączenia podświadomości wykorzystujemy tylko niewielką część naszej mocy twórczej.

WŁĄCZAMY PODŚWIADOMOŚĆ W PRACĘ NAD ROZWIĄZANIEM PROBLEMU TWÓRCZEGO

Jeśli zastanawiasz się, w jaki sposób możesz włączyć podświadomość w pracę nad rozwiązaniem problemu twórczego i jak doprowadzić do w miarę kontrolowanego olśnienia, postępuj zgodnie z poniższej wymienionymi punktami.

1. Uruchom proces twórczy – rozpocznij etap Przygotowania.

Zacznij jak najszybciej myśleć o problemie twórczym, pomyśle, który chcesz rozwinąć. Zacznij gromadzić informacje, które według Ciebie mogą przyczynić się do rozwiązania problemu twórczego. Koniecznie rób notatki, najlepiej używając elementów wizualnych. Zajrzyj do artykułu Czym są kreatywne notatki?, gdzie znajdziesz Krótki Poradnik tworzenia takich notatek.

Notuj pomysły, uwagi i wskazówki do samego siebie. Możesz też zrobić indywidualną burzę mózgów i rozrysować mapę myśli. Jest to niezwykle skuteczne narzędzie zarówno rozwoju koncepcji, jak i planowania realizacji projektu.

Pamiętaj o tym, żeby wszystkie swoje notatki oraz zebrane materiały trzymać w jednym miejscu, na przykład w Wielkiej Księdze Pomysłów lub Wielkiej Teczce Projektu 😉

2. Pracuj nad rozwiązaniem aż utkniesz w martwym punkcie

Pracuj nad rozwojem projektu na 100%, aż dojdziesz do momentu, kiedy skończą Ci się pomysły i wypróbujesz wszystkie możliwości. Z drugiej strony monitoruj stan swojego skupienia. Jeśli czujesz, że wyczerpałeś/aś się fizycznie/ psychicznie i że nie jesteś już produktywny/a – odpuść sobie.

3. Przerwij pracę

Według badań rosyjskiej psycholożki, Blumy Zeigarnik, „ludzie lepiej pamiętają niedokończone zadania niż te, które wykonali”. W związku z tym, jeśli projekt „jest w stanie zawieszenia, pozostaje aktywny w naszych umysłach” – przekonuje Adam Grant, autor książki „Buntownicy”.

4. Przełącz się na inny projekt/ rodzaj czynności

Przeskakiwanie z pomysłu na pomysł/ z jednego projektu na drugi nie tylko nie ogranicza, ale wręcz zwiększa wydajność naszego umysłu. Wydłuża to jego pracę poprzez przerzucenie części procesu twórczego (lub kilku procesów twórczych) do podświadomości.

W sytuacji idealnej takie przeskakiwanie z pomysłu na pomysł doprowadziłoby do stanu permanentnej otwartości umysłu. Nazywam to permanentną inkubacją. Jest to stan nieprzerwanej pracy podświadomości jednocześnie nad wieloma projektami/ pomysłami.

Obecnie zewsząd słyszy się także o tym, że warto przełączyć się na inny rodzaj działalności (zarówno twórczej, jak i „odmóżdżającej”). Może jest to idealny moment na posprzątanie lub zmywanie naczyń?

5. Zrób przerwę

Po prostu zrób sobie przerwę:

  • odpocznij, zdrzemnij się, napij się kawy,
  • przejrzyj social media, poczytaj,
  • wyjdź na spacer lub przeznacz czas na aktywność fizyczną,
  • posłuchaj muzyki,
  • weź prysznic,
  • posprzątaj (zmyj naczynia, odkurz mieszkanie, nastaw pranie),
  • porozmawiaj ze sobą (dialog wewnętrzny).

6. Wyjdź do ludzi

Spotkaj się ze znajomymi, z rodziną. Wyjdź do parku/ galerii, obserwowuj ludzi. Możesz także przy okazji porozmawiać z kimś o swoim projekcie, najlepiej z osobami, które mogą Cię wesprzeć lub Twój projekt.

7. Bądź uważny

Bądź „otwarty/a” na wszelkie „wskazówki” płynące z otoczenia (przypadkowe rozmowy, książka, artykuł) oraz „podszepty” intuicji i zaufaj im.

Koniecznie zanotuj swoje spostrzeżenia. Nie oceniaj pospiesznie wartości czy sensowności tych spostrzeżeń. Nie bądź tylko biernym obserwatorem, ale też aktywnie „skanuj” otoczenie i szukaj inspiracji, wrażeń, doświadczeń.

8. Odpuść sobie

Im bardziej się odprężysz i „odpuścisz” problem, którym się zajmujesz, tym sprawniej będzie działać Twoja podświadomość. Nie zagłuszaj jej – podświadomość nie lubi presji.

Podświadomość pracuje w swoim tempie i potrzebuje czasu na „przemielenie” informacji, którą sumiennie zebrałeś/aś podczas Przygotowania. Pewnych rzeczy nie przeskoczysz i jedną z takich rzeczy jest czas. Aczkolwiek możesz zrobić naprawdę wiele (zobacz, ile punktów masz powyżej), by ten czas od samego początku działał na Twoją korzyść.

Proces twórczy w pewnym momencie się usamodzielnia i musisz mu na to pozwolić. Jeśli wykonałeś/aś sumiennie wszystkie powyższe punkty, podświadomość zrobi resztę.

Zaczynajcie, czas dokończy!

Proces twórczy jest w pewnym sensie „oczekiwaniem” na rezultat końcowy (nowy wytwór). Na etapie Przygotowania podejmujemy próby „ułożenia układanki” i wrzucamy coraz to nowsze elementy lub odrzucamy zbędne – jest to aktywne oczekiwanie. Najczęściej rozwiązanie nie pojawia się na etapie Przygotowania, dlatego czekamy, aż podświadomość wygeneruje rozwiązanie (olśnienie) na etapie Inkubacji.

Jest to bardziej bierne (jeśli uznamy, że wyłącznie praca świadomości jest aktywnością) oczekiwanie. Oczekiwanie to sprowadza się do robienia wszystkiego, co jest możliwe, by otworzyć nasz umysł, odciągnąć świadomość od pracy nad problemem twórczym oraz sprzyjać podświadomości podczas Inkubacji.

Jesteśmy, z jednej strony, aktywnymi podmiotami procesu twórczego, z drugiej – obserwatorami tego procesu. Aczkolwiek pamiętaj, że masz wpływ na to, co „zaobserwujesz”. Olśnienie, nowy pomysł lub rozwiązanie są wypadkową:

  • umiejętności uruchamiania procesu twórczego,
  • ciężkiej świadomej pracy na 100%,
  • umiejętności wyłączania świadomości we właściwym momencie (martwy punkt),
  • wyostrzenia uważności,
  • przerzucenia pracy twórczej do podświadomości.

Dlatego pracuj ciężko, byś później mógł/mogła zaufać swojej podświadomości i intuicji.

Michał Anioł powiedział: „Zaczynajcie, czas dokończy!”. Dlatego rób, co w Twojej mocy, by czas, który i tak upłynie, działał na Twoją korzyść. Zacznij pracę nad pewnym pomysłem lub problemem jak najszybciej. Jeśli będziesz właściwie zarządzać procesem twórczym, czas szybciej wynagrodzi Cię olśnieniem, niż miałoby to miejsce, gdybyś po prostu czekał/a.

Poprzedni wpis:
Następny wpis:

Kontakt ze mną

Masz pytania? Chciałbyś/abyś podzielić się ze mną swoją opinią? Napisz do mnie na Facebooku lub Instagramie lub napisz do mnie maila

Jeśli nie chcesz, by ominął Cię nowy materiał zapisz się na newslettera. W ramach podziękowania wyślę Ci darmowy fragment ebooka w formacie PDF

FACEBOOK
INSTAGRAM @lowca.pomyslow